Το Κλειδί – Τζουνιτσίρο Τανιζάκι

Το κλειδίΠΡΙΝ ένα μήνα περίπου είχα τα γενέθλια μου και η Έλενα έστειλε την κόρη της Βασιλική να μου αγοράσει βιβλία. Η ανιψιά μου λοιπόν διάλεξε δύο διάσημους Ιάπωνες συγγραφείς (μάλλον ήθελε να μου πει ξεκάθαρα να κάνω ένα διάλειμμα από τα αστυνομικά!), τον Νομπελίστα Γιασουνάρι Καουμπάτα –για τον οποίο θα μιλήσω σε επόμενο post- και τον Τανιζάκι.

Το Κλειδί, που γράφτηκε το 1956, είναι η ιστορία έξι μηνών από τη ζωή ενός ζευγαριού, αλλά ιδωμένη μέσα από τα προσωπικά ημερολόγια τους. Δεν υπάρχουν διάλογοι. Σε κάθε κεφάλαιο διαβάζουμε σχεδόν εναλλάξ το τί γράφουν κυρίως για τους εαυτούς τους και τη μεταξύ τους σχέση. Ο κάθε ένας βέβαια εμμέσως απευθύνεται στον άλλον, θεωρώντας πως σίγουρα διαβάζει στα κρυφά το ημερολόγιο του. Ξεκινώντας από μια προσπάθεια να ερεθίσει ο ένας τον άλλον για να ανανεωθεί η ερωτική ζωή τους, μπλέκουν στις καθημερινές σχεδόν ιστορίες τους την κόρη τους Τοσικό και τον φίλο της Κιμούρα, με αποτέλεσμα να ιντριγκάρουν, ενοχλήσουν, ειρωνευτούν, εξάψουν και τέλος οργιάσουν τη φαντασία τους αλλά και την ίδια τη ζωή τους, χωρίς επιστροφή.

(…) Απ’ τις τρεις περίπου μετά τα μεσάνυχτα και για καμιά ώρα και παραπάνω βυθίστηκα ακούραστα στην απόλαυση της θέας του γυμνού της κορμιού. Βέβαια δεν περιορίστηκα να την κοιτάζω μόνο έτσι στα βουβά. Ήθελα να δοκιμάσω μέχρι που θα το πήγαινε, αν υποθέσουμε πως ο ύπνος της ήταν προσποιητός. Ταυτόχρονα ήθελα να την οδηγήσω σε τέτοια άκρα αμηχανία, που να μη γίνεται πια να σταματήσει να προσποιείται την κοιμισμένη. Έτσι έχοντας επιτέλους το πεδίο ελεύθερο επιδόθηκα ένα προς ένα σε κάθε είδος ακολασίας που εκείνη πάντα απεχθανόταν – όλα τα ανορθόδοξα παιχνίδια που η ίδια αρέσκεται να αποκαλεί ενοχλητικά, αηδιαστικά και ντροπιαστικά. (…)

Πολύ έξυπνη ιδέα το να γραφτεί κάθε κεφάλαιο ως μια σελίδα ημερολογίου. Από τον πρόλογο δε του Ευαγγελίδη που έκανε και την εξαιρετική μετάφραση, μαθαίνουμε πως ο Τανιζάκι χρησιμοποίησε ένα τέχνασμα για να αποδώσει τα δύο διαφορετικά ημερολόγια, το οποίο δυστυχώς δεν μπορεί να αποδοθεί στα ελληνικά: Χρησιμοποίησε διαφορετική γλώσσα για το ημερολόγιο του συζύγου, ένα μείγμα ιδεογραμμάτων και κατακάνα, ενός άλλου συλλαβικού αλφάβητου και όχι του συνηθισμένου χιραγκάνα, το οποίο σε συνδυασμό με τα ιδεογράμματα θα συνιστούσε την γραπτή ιαπωνική γλώσσα. Στα ελληνικά η διαφοροποίηση αποδόθηκε απλώς τυπογραφικά, με πλάγια και όρθια γράμματα.

(…) Το να σταθεί ανίκανος ένας σύζυγος να ανακαλύψει την εξωτική ομορφιά της γυναίκας του και να μπορέσει να το κάνει αυτό κάποιος άλλος, είναι βέβαια λυπηρό, δεν είναι όμως ο σύζυγος εκείνος που έχει τόσο συνηθίσει τη μορφή της γυναίκας του με αποτέλεσμα, αντίθετα από κάποιον τρίτο, να είναι λιγότερο επιρρεπής σε καινούργιες ιδέες για αλλαγές; (…)

Με απλή γραφή, μιλώντας φαινομενικά για καθημερινά πράγματα, καταφέρνει να μας μεταφέρει όλη την ένταση των δύο χαρακτήρων, τις εμμονές τους, τα πάθη τους, την ανατροφή τους και τέλος μας κάνει να δικαιολογήσουμε (!) και τους δύο για τις πράξεις τους. Αξίζει να το διαβάσετε.

Εκδόσεις Άγρα. Βαθμολογία 7,5/10

 

 

 

Advertisements