Ο Μέτοικος και η Συμμετρία – Τεύκρος Μιχαηλίδης

metoikosΟ Μιχαηλίδης σχεδόν πάντα στα μυθιστορήματα του, επιλέγει ένα κεντρικό μαθηματικό θέμα ή πρόβλημα και γύρω του χτίζει την πλοκή, βασισμένος και σε αληθινά ιστορικά γεγονότα της εποχής. Στο παρόν λοιπόν επιλέγει τη συμμετρία, μια ιδιότητα παρούσα παντού στη φύση, μια ιδιότητα που αν πάψει να υπάρχει, αρχίζει η καταστροφή…

Βρισκόμαστε περίπου στα 1973-74 στο Παρίσι. Κεντρικός ήρωας ο Δημήτρης Αποστολίδης, θυρωρός θεάτρου, τον οποίο ο αφηγητής συναντά σε διάφορα μέρη, πριν αποφασίσει να του μιλήσει από κοντά και να μάθει την ιστορία του. Ποιος είναι λοιπόν αυτός ο ασήμαντος φαινομενικά ανθρωπάκος που συζητά με τον κορυφαίο μαθηματικό της Γαλλίας -και ίσως έναν από τους κορυφαίους στον κόσμο- Αλεξάντρ Γκρόθεντικ;

Ταξιδεύουμε χωροχρονικά από το Αντάπαζαρ της Μικράς Ασίας, στην Ιταλία στα χρόνια του μεσοπολέμου, στην Ισπανία του Εμφυλίου και καταλήγουμε και πάλι από κει που ξεκινήσαμε, στη Γαλλία της Κατοχής. Γνωριζόμαστε με κορυφαίους μαθηματικούς της εποχής όπως τον Γκρόθεντικ, το κίνημα των Μπουρμπακί (ναι, είναι ελληνικό το όνομα, θα μάθετε το γιατί!), τις περιβόητες Πατημασιές στην Άμμο, δηλαδή τις επτά διαφορετικές κατηγορίες ευθύγραμμων μετασχηματισμών και τέλος τον αγαπημένο μου χαράκτη, ειδικό της συμμετρίας και ταλαντούχο μαθηματικό (χωρίς να το πιστεύει ή να το αποδέχεται) Μαουρίτς Κορνέλις Έσερ ή αλλιώς Μώκι.

 (…) «Ξέρεις γιατί ερωτεύονται οι άνθρωποι;» του είπε μια μέρα ο Δημήτρης, που εκείνη την εποχή οι μόνες του γνώσεις σχετικά με τον έρωτα ήταν θεωρητικές, αντλημένες από τα βιβλία που καταβρόχθιζε όποτε του δινόταν η ευκαιρία. «Το γράφει στο Συμπόσιο του Πλάτωνα, ένα από τα αρχαία κείμενα που μου δίνει κατά καιρούς να διαβάζω η σινιόρα Σάντρα, η δασκάλα που μου έμαθε Ιταλικά. Λέει λοιπόν εκεί μέσα πως τον παλιό καιρό οι άνθρωποι δεν ήταν χωρισμένοι σε άντρες και γυναίκες, αλλά ήταν ενιαία σώματα, αντρικό από τη μια μεριά και γυναικείο από την άλλη. Τα ανδρόγυνα αυτά σώματα ήταν απόλυτα συμμετρικά, το αρσενικό ήταν το συμμετρικό του θηλυκού και αντίστροφα. Κάποτε ο Δίας αποφάσισε να χωρίσει τα σώματα και έφτιαξε άντρες και γυναίκες. Έτσι γεννήθηκε ο Έρωτας: είναι η ανάγκη του κάθε ανθρώπου να ανακαλύψει το συμμετρικό του και να ενωθεί ξανά με αυτό» (…)

Εκδόσεις Πόλις. Βαθμολογία 7/10

Advertisements

Το επόμενο λεωφορείο

singlemanΩΣ απάντηση στο Όχι… άλλο ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα!

Στο «A Single Man», ταινία του 2009 από τον σχεδιαστή μόδας Tom Ford η οποία διαδραματίζεται στο Λος Άντζελες του 1962, ο καθηγητής Αγγλικών George Falconer (Colin Firth) ακόμη δεν έχει ξεπεράσει το χαμό του συντρόφου του Jim (Matthew Goode) πριν από περίπου ένα χρόνο σε αυτοκινητικό δυστύχημα.

Σε κάποια στιγμή συναντά έξω από ένα σούπερ μάρκετ τον Ισπανό Carlos (Jon Kortajarena) και δικαιολογείται ειλικρινά αποφεύγοντας να τον πάει μια βόλτα με το αυτοκίνητο του πως προσπαθεί να ξεπεράσει μια παλιά του αγάπη. Η απάντηση του Carlos ήταν η παρακάτω:

(…) Η Μαμά μου έλεγε πως οι εραστές είναι σαν τα λεωφορεία: Αν περιμένεις λίγο, θα περάσει το επόμενο… (…)

Μόλις ανέβηκα στο επόμενο λοιπόν…

 

από το πουθενά – Γιώργος Μαρτινίδης

martΟ Μαρτινίδης γράφει λοιπόν ένα μοντέρνο νουάρ. Καταρχάς με ιντρίγκαρε ο υπότιτλος αυτός. Τι σημαίνει μοντέρνο νουάρ; Ορίζεται σαφώς ή είναι κάτι πιο αόριστο; Από σχετικό γκουγκλάρισμα το μόνο που βρήκα είναι αυτοαναφορές, για να θυμηθούμε και τα Μαθηματικά. Δηλαδή ξεκινούσα την αναζήτηση από το βιβλίο και κατέληγα και πάλι στο ίδιο το βιβλίο. Όλες οι σχετικές καταχωρήσεις με παρέπεμπαν σε κριτικές του ίδιου του βιβλίου και όχι σε ανεξάρτητους ορισμούς. Τείνω οπότε να θεωρήσω πως δεν ορίζεται σαφώς, αλλά σημαίνει το γνωστό μεν σε όλους μας νουάρ μαζί με κάτι ακόμα, κάτι σύγχρονο, κάτι δικό μας, της γενιάς μας…

Είμαστε στη Θεσσαλονίκη του σήμερα. Ήρωας μας ο Μπεν, κατά κόσμο Γιάννης Μπενάκης. Στα τριάντα του περίπου, πρώην μπάτσος που του αρέσει να περνάει καλά με τους φίλους του, να τα πίνει, να μη δεσμεύεται και να το παίζει και ντετέκτιβ, για να έχει και κάποιο εισόδημα να συντηρεί αυτόν ακριβώς τον τρόπο ζωής. Όταν μαθαίνει πως μια πρώην γκόμενα του –η Μαριάννα- σκοτώθηκε σε αυτοκινητικό δυστύχημα, θέλει να μάθει περισσότερα και βρίσκεται μπλεγμένος σε μια ιστορία με φοιτητές, χρωματισμένες παρατάξεις, αινιγματικές γυναίκες, μπαράκια, διασκέδαση, υπόκοσμο και βεβαίως… πολιτικούς.

(…) «Εσείς οι δύο από πού ξέρατε τη Μαριάννα; Ερχόταν συχνά στο μαγαζί;»

Χαμογέλασα ενστικτωδώς και κοίταξα τον Μήτσο, που χαμογελούσε κι αυτός συνωμοτικά. «Από το πουθενά» είπα τελικά.

«Τι πράγμα;» έκανε η κοπέλα μπερδεμένη.

«Θέλω να σου πω ότι ξεκίνησε μια ολόκληρη αλληλουχία πραγμάτων από ένα τυχαίο βράδυ. Δε θα σου το πάω στη Θεωρία του Χάους κι άλλες τέτοιες πίπες, αν και μου κάνει εντύπωση όταν το σκέφτομαι. Αλλά είναι μεγάλη ιστορία».

«Δε με πειράζει».

«Είναι μεγάλη ιστορία» επανέλαβε ο Μήτσος, «αλλά έχει πλάκα. Τουλάχιστον θα είχε, αν δε σκοτωνόταν η κοπέλα. Να σας την πω, ή θα την πεις εσύ Μπεν;»

«Θα την πω εγώ, αρκεί να μου βγάλετε μια μπύρα ακόμα». (…)

Νομίζω πως ο Μαρτινίδης το’ χει όλο. Ξεκινάει ήρεμα, εγκλιματίζοντας μας και σταδιακά η πλοκή γεμίζει με δράση και ερωτηματικά. Δημιουργεί έναν ήρωα με τον οποίο μπορεί να ταυτιστεί σχεδόν οποιοσδήποτε και περιβάλλοντας τη βασική ιστορία με καταστάσεις από την όμορφη Θεσσαλονίκη (sic) που θα μπορούσαν κάλλιστα να είναι αληθινές, φτάνει σε ένα άρτιο αποτέλεσμα και ένα πολύ καλό αστυνομικό νουάρ. Δεν το αφήνεις εύκολα από τα χέρια σου.

Εκδόσεις Γράμματα. Βαθμολογία 8/10

Σημείωση: Δεν είχα σε πολλή υπόληψη τις σχέσεις που αναπτύσσονται μέσω των διαφόρων κοινωνικών μέσων δικτύωσης. Γνώρισα το συγγραφέα μέσω Facebook, στέλνοντας του ένα μάλλον θρασύ μήνυμα του στυλ «άμα θες να σου γράψω κριτική, στείλε μου τώρα το βιβλίο σου». Αντί να με διαολοστείλει όπως μου άξιζε, μου έστειλε το βιβλίο του. Τον τρομοκράτησα; Δε νομίζω. Αντίθετα νομίζω πως απέκτησα έναν ακόμα Θεσσαλονικιό φίλο…

Στυλιανή Χ, Εγκλήματα και Τιμωρία – Στέφανος Ευαγγελίδης

stillouXΑΝ και καταλαβαίνω πως μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί «και μένα τι με νοιάζει η ιστορία μιας κύπριας που απαγχονίστηκε;», διαβάζοντας το, έτσι ακριβώς όπως επέλεξε ο Ευαγγελίδης να το αποδώσει με τη μορφή ντοκιμαντέρ, σε κερδίζει απόλυτα και σε προκαλεί να το διαβάσεις απνευστί.

Αναφέρεται στην αληθινή ιστορία της Στυλιανής ή -όπως την ήξεραν όλοι, της Στυλλούς- η οποία φεύγει από το Ριζοκάρπασο το 1953 και πάει να ζήσει στο Λονδίνο με το γιο της, την ξένη νύφη της και τα τρία εγγόνια της. Το 1954 οδηγείται στην αγχόνη με την κατηγορία της δολοφονίας της νύφης της. Το αρνήθηκε μέχρι και την τελευταία στιγμή.

Μαρτυρίες, καταθέσεις, η δίκη, βιογραφίες των δήμιων της, το Ριζοκάρπασο, το Κυπριακό, η Βουλή των Κοινοτήτων, οι τελευταίες τις μέρες και οι επιστολές προς τα παιδιά της, η θανατική ποινή, η εκτέλεση της… Αδικήθηκε τελικά η Στυλλού ή όχι;

Μου άρεσε πάρα πολύ. Το διάβασα μέσα σε δύο ώρες και ένιωσα λες και έβλεπα ταινία. Εξαιρετική απόδοση από ένα νέο συγγραφέα και δικηγόρο, ο οποίος ανακάλυψε αυτή την ιστορία όταν έκανε μια έρευνα για τους Δήμιους και τις θανατικές καταδίκες.

(…) Τη γυναίκα μου την είδα για τελευταία φορά ζωντανή την Τετάρτη 28 Ιουλίου, 1954. Ήταν περίπου οχτώμιση το βράδυ και στεκόταν στην πόρτα μαζί με τα παιδιά και με ξεπροβόδιζαν όταν έφευγα για τη δουλειά. Στο σπίτι επέστρεψα περίπου στις τρείς τα ξημερώματα, όπου είδα την αστυνομία και πληροφορήθηκα το θάνατο της γυναίκας μου.

Η γυναίκα μου θα έκλεινε τα 37 της χρόνια στις 24 Αυγούστου του 1954, Παντρευτήκαμε το 1942.

Σταύρος Χριστοφής (…)

Εκδόσεις Αρμίδα. Βαθμολογία 9/10