Εν Μέρει Ελληνίζων, Ο Περατικός, Νόστου Πάθη – Μ. Β. Χατζόπουλος

            

ΘΑ μπορούσα να γράψω πολλά για την εν λόγω τριλογία, επιλέγω όμως όχι. Το βασικό που με εντυπωσίασε ήταν η γλώσσα. Η γλώσσα γραφής, η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Χατζόπουλος γράφοντας τα τρία αυτά βιβλία. Καθαρά, κομψά, γλυκά, αριστοκρατικά και προσιτά. Με κέρδισε από την πρώτη σελίδα.

Κεντρικός ήρωας ο Δημήτρης. Στο «Εν Μέρει Ελληνίζων» γνωρίζουμε το Δημήτρη και την παρέα του στην Κύπρο του 1950, της ΕΟΚΑ και της τελευταίας περιόδου της αγγλοκρατίας. Έφηβος, ανήσυχος, διχάζεται και αγωνιά για ζητήματα που μας απασχολούν ακόμη και σήμερα, για τον έρωτα, την καταπίεση, το αν πρέπει να πάρεις θέση τελικά σε μια τόσο ευαίσθητη ηλικία για θέματα που θα ορίσουν από δω και πέρα τη ζωή σου. Λευκωσία, Αμμόχωστος, Κερύνεια οι πόλεις που διαδραματίζονται τα γεγονότα.

Στο «Ο Περατικός» ο Δημήτρης εξόριστος πλέον στη Γαλλία την περίοδο του πολέμου με την Αλγερία, προσπαθεί να βρει ξανά το δρόμο του. Παρίσι, Ακουιτανία, Προβηγκία και κατάληξη στο δάσος του Φονταινεμπλώ. Στην αγκαλιά μιας οικογένειας γνωρίζει ξανά τον έρωτα και μια νέα φιλία.

Στο «Νόστου Πάθη», ο Δημήτρης επιστρέφει στην Κύπρο για την τελευταία σκηνή. Ψάχνει τους φίλους και την οικογένεια του, επαναπροσδιορίζει τη σχέση του με όλα, αλλά κυρίως με την πατρίδα του που μπαίνει στην ευθεία του πραξικοπήματος και της εισβολής του 1974. Αποφασίζει να δράσει…

(…) Ο Δημήτρης έλαβε θέση και συγκεντρώθηκε. Με την σκέψη βρέθηκε δεκαέξι χρόνια πίσω, όταν μιαν αυγή στο υποστατικό της Ανριέτ στην Αρβέρνη, αναρριχημένος σε εξέδρα παρόμοια με εκείνην του άγνωστου εχθρού του, περίμενε κάποιο αθώο ζαρκάδι να βγει από το δάσος σε αναζήτηση τροφής. Κάτι, πιθανώς μια κίνηση στην ταράτσα του ξενοδοχείου έκαμε τον Τούρκο σκοπευτή να αλλάξει στάση. Έπιασε το όπλο του και το έφερε -ακόμη πρηνής και  με το κεφάλι κατεβασμένο- στον ώμο του. Σε λίογ θα ανασηκωνόταν. Φάνηκε του Δημήτρη πως η καρδιά του επήγαινε να σπάσει. Προσπάθησε να τιθασεύσει την συγκίνηση και να ρυθμίσει την αναπνοή του. Με την εισπνοή και την εκπνοή του το στόχαστρο της διόπτρας ανεβοκατέβαινε επάνω στο είδωλο του ξαπλωμένου άνδρα. Επικεντρώθηκε στον στόχο του και αιφνίδια ηρέμησε. Ο Τούρκος ανασηκώθηκε˙ ο Δημήτρηςεπίεσε την πρώτη σκανδάλη ελευθερώνοντας έτσι την δεύτερη. Εισέπνευσε και προτού εκπνεύσει πλήρως είχε το στόχαστρο στην βάση του κεφαλιού του εχθρού του. Με το ανεπαίσθητο χάδι του δακτύλου στην δεύτερη σκανδάλη το όπλο εκπυρσοκρότησε. Ο Δημήτρης, μόλις αισθάνθηκε την ώθηση στον ώμο, χωρίς να κυττάξει, απέσυρε το όπλο και απομακρύνθηκε από το παρατηρητήριο. (…)

Εκδόσεις Εστία. Βαθμολογία: 8/10

Advertisements

Το σπίτι και το κελλί – Χ.Α. Χωμενίδης

ΚΑΠΟΙΑ βιβλία τελικά πρέπει να τα διαβάσεις στην ώρα τους για να είναι και κυριολεκτικά ωραία, όπως έλεγε και ο φίλος μου ο Φάνης… Έχει πάρα πολύ καλές κριτικές αλλά δεν κατάφερε ούτε στιγμή να με κρατήσει. Ο Χωμενίδης θέλησε να αφήσει το αποτύπωμα του, αλλά προσωπικά δε με έπεισε καθόλου.

Ήρωες ο Παναγιώτης Σαντορίνης, μέλος της μεγαλύτερης τρομοκρατικής οργάνωσης στην Ελλάδα και ο Δημήτρης Γκίκας, Επιχειρηματίας και «εξομολογητής» του Σαντορίνη. Τα πως και τα γιατί μιας τέτοιας οργάνωσης, ο εγκέφαλος, οι δελφίνοι, οι στρατολογήσεις, το ιδεολογικό (?) υπόβαθρο, οι αποπροσανατολισμοί και το αναπόφευκτο τέλος.

Ενδιαφέροντες διάλογοι σε ένα καθόλου ενδιαφέρον –κατ εμέ- θέμα. Ίσως αν το διάβαζα αμέσως μετά την εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη, να μου έλεγε κάτι. Αλλά τώρα, μου φάνηκε αδιάφορο. Παρόλαυτα είναι εύπεπτο και κυλάει γρήγορα. Έχει και την απαραίτητη ανατροπή του προς το τέλος.

Εκδόσεις Πατάκη. Βαθμολογία: 5/10

Το Γράμμα της Άννας – Θ. Αγγελόπουλος

«Το Γράμμα της Άννας», ένα ποίημα που έγραψε ο ίδιος ο Θ. Αγγελόπουλος για την ταινία «Μια αιωνιότητα και μια μέρα» το 1998. Με άγγιξε πάρα πολύ τότε, όταν πρωτοείδα την ταινία. Θυμάμαι το είχα καθαρογράψει σε ένα Filofax τσέπης που είχα και το κουβαλούσα πάντα μαζί μου. Με αγγίζει περισσότερο σήμερα…

Ονειρευόσουν, Αλέξανδρε;
Το χέρι σου κουνήθηκε λίγο σα να μ’ έψαχνε…τα βλέφαρά σου έπαιξαν κι έπειτα βυθίστηκες πάλι.
Μια σταγόνα ιδρώτα ανάμεσα στα μάτια σου κύλησε και ταξίδεψε… Το μωρό από δίπλα μουρμούρισε ένα σιγανό παράπονο, μια πόρτα έτριξε. Βγήκα στην βεράντα κι έκλαψα…
Να μπορούσα να κρατήσω αυτή τη στιγμή να την καρφιτσώσω σαν πεταλούδα να μην φύγει. Σού γράφω μπροστά στη θάλασσα πού απλώνεται λιπόθυμη, το σπίτι μυρίζει ζεστό γάλα κι υγρό γιασεμί.
Σου γράφω, σου μιλάω…
Νιώθω ότι σ’ έχω πλησιάσει τόσο πολύ που μου αντιστέκεσαι.
Απειλώ τον κόσμο σου, Αλέξανδρε;
Κι όμως δεν είμαι παρά μια ερωτευμένη γυναίκα.
Τη νύχτα σε κοίταζα. Δεν ήξερα αν κοιμόσουν ή σώπαινες.
Φοβόμουν αυτό που μπορούσες να σκέφτεσαι.
Φοβόμουν ότι είχα μπει μες στη σιωπή σου.
Κι άρχισα να δείχνω εύθραυστη με το μόνο τρόπο που ξέρω, με το κορμί μου, γιατί τότε δεν κινδύνευε η δική σου ασφάλεια.
Δεν είμαι παρά μια ερωτευμένη γυναίκα, Αλέξανδρε.
Περπάτησα γυμνή στην άμμο. Φυσούσε…
Ένα καράβι πέρασε.
Αργούσες να ξυπνήσεις.
Πάνω μου, η ζεστασιά σου ακόμα.
Δεν τολμούσα να ονειρευτώ ότι με ονειρεύεσαι.
Αχ, Αλέξανδρε! Αν για μια στιγμή το πίστευα, θα διαλυόμουν σε μια κραυγή.
[…]
Ο άνεμος φυσάει τα μάτια σου μακριά… Όμως, δώσε μου τούτη τη μέρα… Σα να ‘ναι η τελευταία μας. Δώσε μου τούτη τη μέρα.
Σου γράφω μπροστά στη θάλασσα.
Ακόμα κι ακόμα… Σου γράφω, σου μιλάω. Όταν… Όταν ξαναγυρίσεις κάποτε σε τούτη τη μέρα, θυμήσου…
Την κοίταξα με όλα τα μάτια.
Τη χάιδεψα με όλα τα χέρια.

Ο Αγαπημένος Μαθηματικός Τύπος του Καθηγητή – Γυόκο Ογκάουα

ΠΑΝΤΑ, κάθε βιβλίο που έχει στον τίτλο του οτιδήποτε σχετικό με τα μαθηματικά, με ελκύει. Αρκετές φορές έχω απογοητευτεί. Όχι αυτή τη φορά. Η Ογκάουα τιμήθηκε δικαίως με αρκετά βραβεία για το έργο της αυτό.

Οι ήρωες της ιστορίας είναι ο εξηντάχρονος καθηγητής μαθηματικών που μετά από ατύχημα ζει με βραχεία μνήμη ογδόντα λεπτών, η οικονόμος του που πρέπει να του συστήνεται εκ νέου κάθε πρωί και τέλος ο δεκάχρονος γιος της, με τον οποίο ο καθηγητής αναπτύσσει μια πολύ ενδιαφέρουσα και αληθινή σχέση.

Αριθμοί, μαθηματικοί γρίφοι, συναισθήματα, ποίηση, ανθρώπινοι δεσμοί. Όλα αυτά μαζί συνθέτουν αυτό το γλυκό και ανθρώπινο «μαθηματικό» μυθιστόρημα. Ένα από τα αρκετά μυθιστορήματα που μιλούν για τα μαθηματικά και φανερώνουν την αληθινή ομορφιά τους ακόμη και στους μη μυημένους. Όντως η ασιατική λογοτεχνία έχει έναν τρόπο πολύ ιδιαίτερο να σε καλμάρει, να σε ησυχάζει και να σε αφυπνίζει συνάμα.

Εκδόσεις Άγρα. Βαθμολογία: 8/10

Με Τέσσερα Χέρια – Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο ΙΙ

ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟ αν μη τι άλλο! Σπονδυλωτό μυθιστόρημα με αύρα πολιτικού θρίλερ. Πολλοί ήρωες στις ιστορίες, που ενώ δείχνουν άσχετοι ο ένας με τον άλλον, κάποια στιγμή το γλυκό δένει και αποκαλύπτονται όλες οι σχέσεις. Κεντρικοί ήρωες ο Γρεγκ Σάιμον και ο Χούλιο Φερνάντες, δύο δημοσιογράφοι που μπλέκουν σε μια τρελή συνομωσία, προσπαθώντας να γράψουν το επόμενο μεγάλο θέμα τους και ενώ ονειρεύονται να γράψουν ένα μυθιστόρημα οι δυο τους, δηλαδή… με τέσσερα χέρια. Μεταξύ άλλων μπλέκονται ο Μάγος Χουντίνι, ο ηθοποιός Σταν Λώρελ (Ο λιγνός), ο Πάντσο Βίγια, η CIA, οι Σαντινίστας, ένας Βούλγαρος επαναστάτης, οι Διεθνείς Ταξιαρχίες, ο Στάλιν και πολλοί άλλοι…

(…) Ο έρωτας, όταν σε αιφνιδιάζει, κάνει τα πράγματα αλλόκοτα. Καταλαμβάνει χώρους που σου φαίνονταν οικείοι, πλημμυρίζει την καθημερινότητα και την κάνει υπέροχα παράξενη, συμβαίνουν καινούργια πράγματα πάνω στα έπιπλα. Το γνωστό μοιάζει διαφορετικό και τα διαφορετικά γεμίζουν τα σπίτια. Ένα μυθιστόρημα. Οι ιδέες είναι καλύτερες από τα σχέδια, αυτός είναι ένας παλιός νόμος. Τα σχέδια πάντα είναι πολύ καλύτερα από τα πρώτα κεφάλαια και πάντα τα τελεταία κεφάλαια είναι χειρότερα από τα πρώτα. Ένα μυθιστόρημα που μάλλον δεν θα το γράφαμε ποτέ. Μήπως γερνούσα; Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο όλοι γερνάμε. Σκέφτηκα την Καθ. Να ερωτεύεσαι είναι ένα τρόπος να γερνάς. Για κάποιον μυστήριο λόγο, ξαφνικά ένιωθα πως ήμουν άλλος. Γερνούσα. Το αντιλαμβάνεσαι όταν οι μέρες αρχίσουν να σου φαίνονται πιο μικρές, όταν σε πειράζει το κρύο, όταν κολλάς περισσότερα συνάχια το χρόνο, όταν αρχίζουν να σου αρέσουν τα ίδια πράγματα με ανόητη επιμονή, όταν τα όνειρα προσδιορίζονται λογικά ως όνειρα και τίποτα παραπάνω. Τίποτα δεν φαίνεται πως κάποτε θα διορθωθεί εντελώς. (…)

Πραγματικά περίπλοκο. Αδυνατούσα να συλλάβω πως όλοι αυτοί οι ήρωες θα δέσουν, θα γίνουν συστατικά της ίδιας συνταγής. Και όμως, έγινε! Από τα μυθιστορήματα που σε κάνουν να αναρωτιέσαι ποιο μυαλό μπορεί να συλλάβει τέτοια πολυπλοκότητα (και στον αντίποδα γιατί το δικό σου μπορεί τυχόν να πλάσει μόλις κάτι στοιχειώδες…) και να την ολοκληρώσει/ παρουσιάσει χωρίς κενά.

Αξίζει να το διαβάσει κανείς, για να «μπει» και στο (νέο) Λατινοαμερικάνικο αστυνομικό μυθιστόρημα και να αναγνωρίσει τις μεγάλες διαφορές και από το βορειο ευρωπαικό (Σκανδιναβία), αλλά και από το μεσογειακό (Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα).

Εκδόσεις Άγρα. Βαθμολογία: 7/10